ج. يهوديان غربي
اسحاق بن برون
ابوابراهيم اسحاق بن برون، نحوي يهودي اسپانيايي اهل لوقنه كه در اوايل سدهٴ دوازدهم، ميزيست. شاگرد لاوي بن بنان سرقسطي، در حدود 1100. پس از يهودا بن قريش (نيمهٴ اول سدهٴ نهم؛ ج 1، ص 570)، او نخستين نحوي بود كه شباهتهاي اساسي زبانهاي عربي و عبري را خاطرنشان كرد؛ و آن را در كتابي به نام
ميزان يا موازين شرح داد.
دربارهٴ ناتان بن يحيئيل ¿ ج 1، ص 764.
دربارهٴ ابن بكلارش ¿ فصل دهم مربوط به طب.
دربارهٴ ابراهيم بن عزرا، و يعقوب بن ماهر (مَخير) ¿ فصل چهارم مربوط به زمينهٴ فلسفي.
د. يهوديان شرقي
¿ يادداشتهاي اينجانب دربارهٴ دو تن قرائي، يعني علي بن سليمان اورشليمي در پيوست كتاب اول؛ و يهودا هدسي قسطنطيني در فصل چهارم مربوط به زمينهٴ فلسفي.
ه. بيزانس
دربارهٴ نيكهفوروس بروينيوس، آناي كومنني، و زوناراس ¿ فصل دوازدهم مربوط به تاريخنويسي.
و. لاتيني و زبانهاي محلي
¿ بررسي خوبي دربارهٴ احياي آثار كلاسيك لاتيني و زبان لاتيني در
C.H. Haskins, The renaissance of the twelfth century, pp.
93-152,Cambridge 1927, Isis 10, pp.65-62
دربارهٴ ماتايوس پلاتياريوس ¿ فصل دهم مربوط به طب.
دربارهٴ Lo Codi (كتاب قوانين) ¿ فصل دوازدهم مربوط به حقوق و جامعهشناسي.
دربارهٴ مجموعهٴ كاليكستينوس، جفري مونماوثي، كاراداگ للانكارواني، آري
فرودي پرگيلسُن، اِداها، ونسطور كيفي ¿ فصل يازدهم مربوط به تاريخنويسي.
دربارهٴ دانيل كيفي ¿ فصل هشتم مربوط به جغرافيا را.
دربارهٴ ترجمههاي اوليه از يوناني به زبان قديم اسلاوني ¿ تاريخهاي ادبيات روس، از قبيل تاريخ
London 1927) D.S. Mirsky's) ترجمهٴ جنگ يهود يوسفوس از لحاظ آزادي ترجمه جالب توجه است. به نظر ميرسد در اولين تاريخنويسان روس تأثير زيادي اعمال كرده؛ ولي صرفنظر از آن، اهميتش بهخاطر تفسيرهاي متعددي است كه به اوايل مسيحيت مربوط